Για δεκαετίες οι Liverpudlians τραγουδούσαν το «Justice for the 96» πριν ο ‘αριθμός’ αυτός( τον βάλαμε σε εισαγωγικά γιατί δεν είναι αριθμός αλλά ζωές) γίνει 97.

Οι οπαδοί άλλων ομάδων φώναζαν το “justice for the 39» του Heysel υπαινισσόμενοι πως και σε αυτή την περίπτωση θα έπρεπε «να αποδοθεί δικαιοσύνη» και πως οι οπαδοί των Κόκκινων έδειχναν «επιλεκτική αμνησία».

Η αλήθεια όμως είναι πως στην περίπτωση του Heysel αποδόθηκε δικαιοσύνη, αφού επιβλήθηκαν ποινές στέρησης της ελευθερίας τους σε 14 οπαδούς για ανθρωποκτονία εξ’ αμελείας στο Βέλγιο ως συνέπεια των πράξεων τους.

Αν και ο τότε Γραμματέας της Liverpool, ο Peter Robinson υπαινίχθηκε πως στις κερκίδες του Heysel παρεισέφρησαν οπαδοί του ακροδεξιού -φασιστικού National Front, η φωνή του ήταν η μόνη που ακούστηκε στη συζήτηση που ακολούθησε, όταν δυστυχώς οι περισσότεροι οπαδοί των Κόκκινων προτίμησαν να ακολουθήσουν μια μάλλον παθητική στάση με αποτέλεσμα η κριτική να επικεντρωθεί λανθασμένα στην Liverpool.

Ας θυμηθούμε επίσης πως ο τότε πρόεδρος της UEFA, Jacques George αλλά και ο Γενικός Γραμματέας απειλήθηκαν με φυλάκιση αν και τελικά τιμωρήθηκαν με την υπό όρους αποχώρηση τους, ενώ ο Γενικός Γραμματέας της Βελγικής Ομοσπονδίας τιμωρήθηκε με φυλάκιση 6(έξι) μηνών για τα λάθη που έγιναν στον διαμοιρασμό των εισιτηρίων.

Ως Ένοχος καταδικάστηκε- αν και με αναστολή, για φυλάκιση 9 μηνών και ο λοχαγός της Βελγικής Αστυνομίας Johan Mahieu ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την ασφάλεια των οπαδών στις κερκίδες του Heysel.

«Έκανε βασικά λάθη» είπε για τον Mahieu ο δικαστής Pierre Verlynde και συνέχισε. «Ήταν σε μεγάλο βαθμό παθητικός και βρίσκω την αμέλεια του απίστευτη».

Η Luton φυσικά όπως συνέβη και με τις υπόλοιπες ομάδες, απολογήθηκε για λογαριασμό των οπαδών της και προειδοποίησε πως «οποιοσδήποτε τέτοιος δράστης συλληφθεί, θα αντιμετωπίσει ποινή απαγόρευσης στο γήπεδο της και δίωξη για εγκληματική συμπεριφορά και δράση».

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός πως επανειλημμένα και οι οπαδοί της Leicester, η οποία δεν υπήρξε ποτέ παραδοσιακός αντίπαλος των Κόκκινων, ‘υιοθέτησαν’ την ίδια συνθηματολογία, αναφερόμενοι όχι μόνο στο στάτους του «θύματος» αλλά και στην υποτιθέμενη φτώχεια που κυριαρχεί στην πόλη του Liverpool.

«Όταν τους ακούω νιώθω το αίμα μου να βράζει» λέει ο Dunderdale, «γιατί η φτώχια δεν είναι κάτι για το οποίο πρέπει να γελάς» και εξάλλου οι ταχυδρομικοί κώδικες του Leicester θεωρούνται από τους πιο φτωχούς στην Αγγλία.

Ο ίδιος δεν θεωρεί επίσης την άγνοια ως δικαιολογία αν και πιστεύει πως αρκετοί από αυτούς που εκτοξεύουν αυτού του είδους τα συνθήματα, δεν καταλαβαίνουν το νόημα τους αφού «απλά το έχουν ακούσει από άλλους και το παπαγαλίζουν».

Για την συμπεριφορά αυτή των οπαδών των αντίπαλων ομάδων, ‘κυοφορείται’ επίσης η υποψία πως ιστορικά η πόλη του Liverpool φαίνεται να βρίσκεται πιο κοντά, κοινωνικά, πολιτιστικά ή συναισθηματικά-όπως θέλετε, στην Ιρλανδία παρά στην Αγγλία.

Από το 1960 και μετά, ως τις μέρες μας, αυτή η εικόνα μεταφέρθηκε και στα ποδοσφαιρικά γήπεδα. Η Everton ήταν τότε μια από τις πλέον ισχυρές ομάδες της χώρας και η Liverpool τους έπιασε’ σε μια εποχή μάλιστα που η μουσική σκηνή της πόλης γνώριζε την παγκόσμια αποδοχή.

Επίσης από πολιτικής άποψης μέχρι την δεκαετία του 1980 η πόλη του Liverpool σε αντίθεση με την υπόλοιπη χώρα που είχε μετακινηθεί προς τα δεξιά ψηφίζοντας επί τέσσερις διαδοχικές εκλογές τους Συντηρητικούς, έψαχνε για λύσεις προς τα αριστερά, αν και κάποιοι θα διαφωνήσουν σε αυτό λέγοντας πως οι κάτοικοι της περιοχής απλώς αντιτίθενται σε οποιοδήποτε καθεστώς.

Εκείνη την εποχή η πόλη ουσιαστικά ήταν χρεοκοπημένη, αλλά τόσο το κοινωνικό όσο και το οικονομικό στάτους υποστήριζαν τα κατορθώματα των ομάδων της πόλης δηλαδή την κυριαρχία των Liverpool και Everton, με αποτέλεσμα να προκαλούν ζηλοφθονία.

Το Συμβούλιο του Δήμου του Liverpool, που είχε υιοθετήσει τις πολιτικές εκείνες που ήταν εμπνευσμένες από το Militant Group (την Τροτσιστική ομάδα του Εργατικού Κόμματος) αποτέλεσε ένα μεγάλο πρόβλημα για την Margaret Thatcher.

Αναμένοντας λοιπόν μεγάλη κοινωνική αναταραχή για τις νέες της ριζοσπαστικές οικονομικές πολιτικές, η Thatcher είχε ενδυναμώσει την ‘εξουσία΄ της αστυνομίας, παρέχοντας τους πλήρη υποστήριξη σε αντίθεση με το Liverpool (και τις ομάδες της πόλης) όπου το κόμμα της είχε μικρή πολιτική υποστήριξη.

Συνεχίζεται…

Κάποιοι από τους επιζώντες του Hillsborough, δήλωσαν το 2022 πως «αν 96 αστυνομικοί ή πολιτικοί είχαν σκοτωθεί με αυτόν τον τρόπο, η όρεξη για δικαιοσύνη από τις αρχές θα ήταν πολύ διαφορετική».

Ο ίδιος ο Dunderdale, ένας από τους επιζώντες, παραδέχθηκε πως πολλές φορές του ερχόταν η σκέψη να οδηγήσει το αυτοκίνητο του με μεγάλη ταχύτητα σε έναν τοίχο σε κάποιον αυτοκινητόδρομο, ομολογώντας με αυτόν τον τρόπο τα τεράστια ψυχικά τραύματα που του προκάλεσε η ανείπωτη τραγωδία.

Δεν μπορούν να φύγουν ακόμα από το μυαλό του οι εικόνες στο Royal Hallamshire Hospital του Sheffield όταν η αστυνομία τον ‘ανάγκασε’ να κοιτάξει τις φωτογραφίες των νεκρών οπαδών. Αυτός έψαχνε για τον φίλο του του οποίου το προφίλ το γνώριζαν οι αστυνομικοί.

Αυτό όμως δεν τους σταμάτησε από το να του δείχνουν φωτογραφίες νεκρών γυναικών και παιδιών, κάτι που ο Dunderdale χαρακτήρισε ως «απάνθρωπο».

Χρησιμοποίησε την ίδια λέξη για να χαρακτηρίσει το σύνθημα «Πάντα το Θύμα. Ποτέ δικό σας λάθος» που ακούστηκε στο Kenilworth Road αλλά και σε άλλα γήπεδα της Αγγλίας, όταν παίζουν οι Κόκκινοι. «Όταν αυτό συμβαίνει στο Anfield, μου είναι πολύ δύσκολο να το διαπραγματευτώ γιατί με επιστρέφει πίσω, σε εκείνη τη μέρα» λέει.

Τον Απρίλιο του 2023, η Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία δημοσίευσε μια ανακοίνωση καταδικάζοντας τα συνθήματα αυτού του τύπου, από οπαδούς της Manchester City κατά τη διάρκεια του αγώνα της ομάδας τους με την Liverpool, αποκαλώντας τα «Εξαιρετικά προσβλητικά, που προκαλούν μεγάλη αναστάτωση στις οικογένειες, φίλους αλλά και κοινότητες που επηρεάστηκαν από αυτά τα καταστροφικά γεγονότα».

Στην αρχή αυτής της σαιζόν με κοινή πρωτοβουλία των FA, Premier League και English Football League ανακοινώθηκε πως οπαδοί που αποδεικνύονται ένοχοι διασποράς τέτοιων συνθημάτων θα τιμωρούνται- όπως συνέβη πρόσφατα στον οπαδό της Manchester United, με αποκλεισμού εισόδου στα γήπεδα και πιθανόν δίωξη για εγκληματική συμπεριφορά.

Η Football Supporters’ Association από κοινού με αντιπροσώπους των Liverpool, Leeds και Arsenal έκαναν μια πραγματικά ‘σκληρή’ καμπάνια για να εκπαιδεύσουν τους οπαδούς άλλων ομάδων όχι μόνο για την τραγωδία του Hillsborough, αλλά και για άλλες παρόμοιες τραγωδίες στον κόσμο του ποδοσφαίρου.

Ας μην ξεχνάμε και την πρόσφατη πρωτοβουλία -συνεργασία των Liverpool και Manchester United για τον ίδιο σκοπό.

Οι πρωτοβουλίες αυτές είχαν ως αποτέλεσμα την βελτίωση των σχέσεων των οπαδών των Κόκκινων με αυτούς της Nottingham Forest των οποίων η ομάδα ήταν αντίπαλος στον ημιτελικό του FA Cup την ημέρα της τραγωδίας.

Ομάδες όμως όπως η Luton σε αντίθεση με τις Forest, City, United ή Chelsea δεν υπήρξαν ποτέ ανταγωνιστικοί αντίπαλοι των Κόκκινων αν και θα δικαιολογούσαμε ίσως το γεγονός πως κάποια από τα συνθήματα έχουν να κάνουν με το συναίσθημα της θλίψης πολλών οπαδών για την απαγόρευση της συμμετοχής των ομάδων τους στα Κύπελα της Ευρώπης μετά την καταστροφή του Heysel το 1985, όταν 39 κυρίως Ιταλοί οπαδοί έχασαν τη ζωή τους από την κατάρρευση ενός τοίχου κατά τη διάρκεια συμπλοκών μεταξύ των οπαδών των Κόκκινων και αυτών της Juventus.

Συνεχίζεται…