Γράφει ο Αλέξανδρος Μωρέλλας, δημοσιογράφος, χομπίστας αναλυτής της Premier League & μέλος της Πανελλήνιας Λέσχης Φίλων Liverpool.
Στις 20 Ιουνίου 2025, λίγες ώρες αφού ανακοινώθηκε η μεταγραφή του Florian Wirtz στη Liverpool, ο γνωστός πια υπερασπιστής της FSG και δημοσιογράφος της Athletic James Pearce αναδημοσίευσε μία παλαιότερη δική του ανάρτηση στο X (Twitter) η οποία έλεγε “The FSGout lads have gone quiet and haven’t heard a peep from the net spend boys”, που σε απλά ελληνικά μεταφράζεται ως μια προσπάθεια να στηρίξει για ακόμη μια φορά τη διοίκηση της FSG επισημαίνοντας ότι μετά την ηχηρή μεταγραφή του 22χρονου Γερμανού, αποστομώθηκαν και οι δυο αντίθετες πλευρές που συνήθως ξιφουλκούσαν στα social media με αντικείμενο τη σφιχτή μεταγραφική πολιτική που ακολουθούσε η FSG από το 2019 μέχρι το τρέχον καλοκαίρι.
Δυστυχώς για τον Pearce, το tweet που αναδημοσίευσε δεν ήταν απλώς παλιό, ήταν αρκετά παλιό. Για την ακρίβεια το είχε ανεβάσει το 2019 μετά την κατάκτηση του Champions League! Ούτε καν δηλαδή μετά από κάποια ηχηρή μεταγραφή. Το ότι έπρεπε να ανατρέξει τόσο παλιά για να βρει αντίστοιχη θριαμβευτική στιγμή για την FSG, σημαίνει ότι η ανάρτησή του αντί να ενίσχυε τη θέση της FSG, αποδείκνυε ότι εδώ και 6 χρόνια η κόντρα μεταξύ των “FSGout lads” και των υπερασπιστών του θετικού net spending είχαν μια πολύ δικαιολογημένη αιτία η οποία εδραζόταν σε μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα: το αυστηρό μοντέλο μεταγραφών της FSG που είχε άμεση επίπτωση και στην αγωνιστική εικόνα της ομάδας.
Στο πνεύμα του Pearce ωστόσο κινήθηκαν πολλοί υπερασπιστές της FSG, και από την είδηση της μεταγραφής του Wirtz, οι διαδικτυακοί οπαδοί έχουν χωριστεί στους υπερασπιστές της FSG και όλους τους άλλους. Και το ερώτημα που τίθεται είναι: Μετά το δυνατό μπάσιμο στις μεταγραφές του 2025 δικαιώνεται η FSG που μάζευε σαν τον μέρμηγκα και τώρα ήρθε η στιγμή να ανοίξει το πουγκί ή οι οπαδοί του FSG out που επιτέλους βλέπουν να ακολουθείται η μεταγραφική προσέγγιση που στήριζαν τόσα χρόνια; Ή μήπως υπάρχει και 3η εξήγηση; Πάμε για Κόκκινο καφενείο.
Από τον Benteke και τον Andy Carroll στο ίσα βάρκα – ίσα νερά
Η Fenway Sports Group (FSG), ιδιοκτήτρια της Liverpool FC από τον Οκτώβριο του 2010, έχει διχάσει την κοινή γνώμη και ειδικά τους οπαδούς των Reds αρκετά, καθιστώντας τη μια αμφιλεγόμενη διοίκηση με πολλά θετικά, αλλά και αρκετά στραβά. Στο παρόν άρθρο δεν θα επιχειρήσουμε μια συνολική αποτίμηση των πεπραγμένων της, αλλά θα διερευνήσουμε με βάση και την επενδυτική της διαδρομή στη Liverpool, αν έχει αλλάξει ρότα και αν ναι, γιατί.
Από το 2010 μέχρι και την έλευση του Klopp το 2015, ήταν τέτοια η καταστροφή που είχε υποστεί ο σύλλογος από τη διοίκηση των «απίθανων» Hicks και Gillett που ο κόσμος καταλάβαινε ότι η στρατηγική κατεύθυνση της FSG ήταν το τρίπτυχο «ανασύνταξη, ανοικοδόμηση, ανάταξη». Η αντεπίθεση δεν ήταν της ώρας. Το νοικοκύρεμα ήταν. Ο σύλλογος έπρεπε να στηθεί από την αρχή, να συμμαζέψει τα χρέη του, να πατήσει στα πόδια του, να επιβιώσει στο σήμερα και κατόπιν να σχεδιάσει το μέλλον. Τα μεταγραφικά, οι επιλογές προπονητή, οι επενδυτικές κινήσεις, όλα αναπτύσσονταν σε ένα περιβάλλον βαριά τραυματισμένο. Χρειαζόταν χρόνος. Παρ’ όλα αυτά, κουτσά στραβά ήρθε ένα League Cup το 2012 και η ομάδα έφτασε κοντά στο πρωτάθλημα το 2013/14.
Στα μεταγραφικά, η FSG χωρίς να μπορεί να έχει ως σημαία ακόμα το ίσα βάρκα – ίσα νερά σε ένα ισοσκελισμένο και αυτοχρηματοδοτούμενο μοντέλο διοίκησης, είχε κάνει τα ανοίγματά της, αρχικά με τον Andy Carroll που στοίχισε £35 εκατομμύρια τον Ιανουάριο του 2011, ενώ στην περίοδο πριν τον Klopp ακολούθησαν και άλλα -για τα δεδομένα της εποχής-, δαπανηρά αποκτήματα όπως ήταν οι Christian Benteke (£32.5 εκατ.), Roberto Firmino (£29 εκατ.) και Adam Lallana (£25 εκατ.).
Από την πρόσληψη του Klopp και μετά, όπου αγωνιστικά η ομάδα βρίσκει τα πατήματά της και επιχειρεί μια ολική ανανέωση στο ρόστερ της, αλλά και στη δομή του ποδοσφαιρικού της τμήματος, αρχίζει να λειτουργεί πιο ανταγωνιστικά στο μεταγραφικό παζάρι στοχεύοντας όμως σε “value signings” με έμφαση στην εσωτερική εξέλιξη. Η απόκτηση των Mane, Salah, Wijnaldum, Matip, Robertson, και αργότερα των Fabinho, Keita, Ox δεν ήταν μεταγραφές πρωτοσέλιδου, ήταν καλά μελετημένες κινήσεις που στόχευαν στην εσωτερική ανέλιξη και στην ανάδειξη του ταλέντου τους. Φυσικά, το μεγάλο άνοιγμα έγινε με τα περίφημα «λεφτά του Coutinho», με τα οποία η Liverpool έφερε στο Anfield τον Virgil van Dijk και τον Alisson Becker κάνοντας ρεκόρ στη μεταγραφική ιστορία του συλλόγου.
Το 2019, μετά και την κατάκτηση του Champions League, η ομάδα έχει βρει αγωνιστική ταυτότητα, αλλά και ο σύλλογος την οικονομική υγεία του σημειώνοντας ρεκόρ με post-tax κέρδος £106 εκατ. Η δήλωση του Tom Werner “We will continue to improve the squad. Whatever happens, we will sign players who make us even more successful”, μετά τον τελικό του Champions League μετέδιδε την αισιοδοξία και την πίστη στους οπαδούς της ομάδας, ότι με μια σημαντική μεταγραφική ενίσχυση, η Liverpool θα έφτανε επιτέλους στο «Ιερό Δισκοπότηρο» που ήταν η κατάκτηση του πρωταθλήματος, χτίζοντας τη δική της δυναστεία.
Όμως, όπως οι περισσότεροι γνωρίζουμε, το καλοκαίρι του 2019 έφερε στο Anfield μόνο τον πιτσιρικά Sepp van den Berg μαζί και την πρώτη ψυχρολουσία. Ο τίτλος ωστόσο ήρθε τελικά, και έτσι η μεταγραφική νηνεμία του 2019 ξεχάστηκε γρήγορα. Όμως το περιβάλλον παγκοσμίως είχε αλλάξει, καθώς την πανδημία ακολούθησε ένα ισχυρό οικονομικό χτύπημα σε όλες τις αγορές, το οποίο δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστη και την αγορά του ποδοσφαίρου. Αγώνες χωρίς φιλάθλους, πρωταθλήματα που ποτέ δεν τελείωσαν, μειωμένα χρήματα στα τηλεοπτικά, αβεβαιότητα και ανασφάλεια σε ένα θολό τοπίο που δεν γνώριζε κανείς αν θα μπορούσε να επενδύσει. Πόσω μάλλον η FSG.
Ξένοι στην ίδια πόλη
Σε αυτό το περιβάλλον, οι Αμερικανοί ιδιοκτήτες υποστέλλουν τη σημαία της ενίσχυσης και ανεβάζουν εκείνη της αυτοσυντήρησης. Θυμίζοντας της Τρόικα που απαιτούσε ποσόστωση μεταξύ των προσλήψεων και των αποχωρήσεων στο Δημόσιο, πρόταξαν διοικητικά, ουσιαστικά και επικοινωνιακά το αφήγημα της αυτοχρηματοδότησης της ομάδας δημιουργώντας προοδευτικά μια απόσταση από τον σύλλογο και τον κόσμο.
Το 2020/21 η συντηρητική μεταγραφική πολιτική έφερε μόνο τους Τσιμίκα, Jota και Thiago στο Anfield. Η ομάδα φώναζε με τη φυγή του Lovren και την ευπάθεια σε τραυματισμούς των Matip/ Gomez ότι χρειάζεται center back, αλλά η FSG δεν έκανε τίποτα, με συνέπεια να ζήσουμε όλα αυτά τα τραγελαφικά που έφεραν οι τραυματισμοί των Virgil, Matip και Gomez.
To καλοκαίρι του 2022, η FSG φέρνει center back επιτέλους, αλλά ενώ η διοίκηση έχει αποχαιρετίσει τον Wijnaldum, δεν ενισχύει το κέντρο με συνέπεια η Liverpool που κυνηγούσε και τους 4 τίτλους, να «σκάσει» τελικά και να χάσει τους 2 πιο σημαντικούς, το πρωτάθλημα και τον τελικό Champions League. Τα ίδια και το 2023/24. Παρά το καλό πρώτο μισό, η ομάδα κατέρρευσε σωματικά τις τελευταίες 10 αγωνιστικές, αφού ο κεντρικός άξονας δεν είχε τις απαραίτητες και ισάξιες εφεδρείες και η ομάδα εξαντλημένη έμεινε από «καύσιμα».
Συνολικά, από το 2019 μέχρι και το 2025 ήρθαν καλοί παίκτες, άνοιξε το πορτοφόλι (πάντα καλύπτοντας το μεγαλύτερο κόστος από πωλήσεις), όπως στην περίπτωση των Nunez και Diaz, αλλά η γενική αίσθηση είναι ότι είτε αυτό δεν γινόταν τη στιγμή που έπρεπε αλλά όταν η FSG αισθανόταν σίγουρη ότι μπορούσε, είτε δεν γινόταν καθόλου, όπως στην περίπτωση του καθαρόαιμου αμυντικού χαφ, που ακόμα η Liverpool δεν διαθέτει. Αποκορύφωμα της συντηρητικής μεταγραφικής πολιτικής αποτέλεσε το καλοκαίρι του 2024, όπου η Liverpool με νέο προπονητή, και με χτυπητά κενά στο ρόστερ, έμεινε χωρίς μεταγραφή, και το ίδιο συνέβη και στο χειμερινό παράθυρο που ακολούθησε.
Πέντε χρόνια μακριά από το πρωτάθλημα και με τον ανταγωνισμό να ξοδεύει αφειδώς, ο κόσμος της Liverpool ένιωθε ότι ο John Herny δεν ήταν μόνο ξένος σε εθνικότητα, αλλά και συναισθηματικά. Αυτός και η ομάδα του δεν καταλάβαιναν το βάρος της Liverpool, τα όνειρα του κόσμου της, αλλά και τις ανάγκες του εκάστοτε προπονητή της. «Ξόδεψε» τα καλύτερα προπονητικά χρόνια του Klopp κερδίζοντας ένα πρωτάθλημα και ένα Champions League, ενώ είναι γενική η αίσθηση ότι ο Γερμανός θα είχε σαρώσει αν είχε ισχυρή διοικητική υποστήριξη. Από την άλλη, ένας νέος προπονητής αναλάμβανε και αντί να τον στηρίξουν με νέους παίκτες προτίμησαν να δοκιμάσουν τις δυνατότητές τους αφήνοντάς του το ίδιο ακριβώς σύνολο παικτών με εκείνο του προκατόχου του. Τα FSGout πλήθαιναν, οι πολέμιοι των Αμερικανών αυξάνονταν και η απόσταση μεταξύ της FSG και του κόσμου μεγάλωνε. Πανό, αναρτήσεις, άρθρα. Μέχρι που ήρθε ο τίτλος. Και όλα άλλαξαν. Για όλους.
Το αφεντικό τρελάθηκε ή απλά άλλαξε μυαλά;
Δεν είχε ακόμα καλά καλά συνέλθει η πόλη του Liverpool από το μεγαλειώδες πάρτι της παρέλασης με το τρόπαιο του πρωταθλητή στο ανοιχτό πούλμαν, και τα ρεπορτάζ εμφάνιζαν τους Κόκκινους ως το φαβορί για την απόκτηση των Wirtz, Frimpong και Kerkez ρίχνοντας στο τραπέζι περίπου £180 εκατομμύρια με το «καλημέρα» της μεταγραφικής περιόδου! Πριν καν καλά καλά «στεγνώσει» το μελάνι των ρεπορτάζ, οι 2 από τους 3 παίκτες είχαν υπογράψει! Και πριν καλά καλά συνέλθει η παγκόσμια ποδοσφαιρική αγορά από την απόκτηση κυρίως του Γερμανού υπερ-ταλέντου έναντι £116 εκατομμυρίων, έγκυροι ρεπόρτερ έγραφαν ότι αυτή είναι μόνο η αρχή για την FSG. Αν ο Παπαδόπουλος από τους θρυλικούς «Απαράδεκτους» ήταν οπαδός της Liverpool θα αναφωνούσε έκπληκτος «Τι έγινε ρε παιδιά;». Τελικά είναι η FSG που αντεπιτέθηκε αποστομώνοντας τους πολέμιούς της; Μήπως οι FSGout δικαιώθηκαν βλέποντας επιτέλους να υλοποιείται μια επιθετική επενδυτική πολιτική, που οι ίδιοι πρέσβευαν; Ή μήπως η FSG δεν άλλαξε πολιτική, αλλά απλώς άλλαξε προτεραιότητες; Οι ενδείξεις συνηγορούν πως μάλλον συμβαίνει το 3ο σενάριο.
My precious
Αρχικά πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι η FSG όλα αυτά τα χρόνια επένδυε στο μαγαζί, αλλά όχι όπως θα ήθελαν ακριβώς οι φίλαθλοι. Η Fenway Sports Group μπορεί να κατηγορήθηκε για φειδωλή μεταγραφική πολιτική, αλλά την ίδια στιγμή πραγματοποίησε μερικές από τις μεγαλύτερες υποδομικές επενδύσεις στην ιστορία της Liverpool:
- Main Stand (2014–2016): +£110 εκατ., αύξηση χωρητικότητας κατά 8.500 θέσεις.
- Anfield Road End Expansion (2021–2024): +£80 εκατ., αύξηση συνολικής χωρητικότητας Anfield σε πάνω από 61.000.
- AXA Training Centre στο Kirkby (2020): περίπου £50 εκατ. για ένα υπερσύγχρονο προπονητικό που έκανε τον Wirtz να κοιτά με ανοικτό το στόμα.
- Melwood Reacquisition (2023): αγορά και επαναλειτουργία του ιστορικού χώρου για τις ανάγκες της γυναικείας ομάδας.
- Ψηφιακές υποδομές: συστήματα data science, performance analysis και scouting υποστηριζόμενα από ειδικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.
Συνολικά, η FSG έχει επενδύσει πάνω από £250 εκατομμύρια σε υποδομές τη δεκαετία 2014-2024, ένα ποσό που σπάνια προβάλλεται, αλλά έχει ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη αξία του συλλόγου. Αυτή η αξία σήμερα φτάνει στα $4.9 δισ., είναι το πιο πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο του γκρουπ με αποτίμηση υψηλότερη και από εκείνη των Red Sox. Για χρόνια, η FSG φαινόταν να δίνει προτεραιότητα στους Boston Red Sox, στο real estate και στο golf (PGA Tour).
Αυτό πια δείχνει να μην ισχύει. Οι κινήσεις επέκτασης σε multi-club model (Getafe, Bordeaux) έχουν στο επίκεντρο τη Liverpool η οποία θα αξιοποιεί τα ταλέντα από τις άλλες δεξαμενές. Παράλληλα, η συμμετοχή σε νέα media-rights deals και ψηφιακά assets δείχνει ότι ο Henry βλέπει πλέον την Premier League ως τη βασική πηγή εσόδων. Το νέο και αναμορφωμένο Champions League με εγγυημένα έσοδα άνω των € 100 εκατομμυρίων, και 5 θέσεις για τους αγγλικούς συλλόγους (εφόσον διατηρήσουν την υψηλή βαθμολογία στην UEFA), δημιουργούν ένα ασφαλέστερο περιβάλλον για ρίσκο. Ενώ και το ρόστερ, έχει αρκετά καλά ονόματα που μπορούν να φέρουν χρήματα στο ταμείο αν πουληθούν, στην προσπάθεια ανανέωσης από τον Slot.
Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει ποιες είναι οι πραγματικές προθέσεις του John Henry και των συνεργατών του. Αυτό που όμως βγαίνει από τα ρεπορτάζ στην άλλη όχθη του Ατλαντικού είναι ότι η FSG θέλει να γίνει ένας κολοσσός του διατλαντικού αθλητισμού έχοντας ως επίκεντρο τη Liverpool. Μπορεί να ανεβάσει θεαματικά την αποτίμησή της και μετά να την πουλήσει. Μπορεί να αλλάξει ξανά προτεραιότητες και να γυρίσει το τιμόνι αλλού.
Επιχειρηματίες σε αυτά τα επίπεδα δεν είναι ούτε προβλέψιμοι, ούτε παραμένουν στάσιμοι. Αυτή τη στιγμή όμως ζούμε μια άλλη πραγματικότητα. Οι Edwards και Hughes έχουν πάρει το πράσινο φως να ενισχύσουν την ομάδα, ενώ και ο Slot, αντίθετα με τον συναισθηματικό Klopp που στήριζε τα παιδιά του μέχρι τέλους, έχει δείξει πως δεν βάζει νερό στο κρασί του. Όποιος δεν μπορεί να υπηρετήσει 100% το πλάνο του, φεύγει. Αυτό το μείγμα εξελίξεων μας έχει φέρει σε μια νέα πραγματικότητα. Ναι προφανώς η Liverpool θα πουλήσει και παίκτες για να μην βγει εκτός FFP/PSR, ναι, προφανώς δεν αγοράζονται οι παίκτες με λεφτά από την προσωπική περιουσία του Henry, ωστόσο η πυξίδα πια έχει αλλάξει. Δείχνει το Liverpool. Και αυτό και μας αρέσει και μας αξίζει. Δεν χρειάζεται να μας διχάζει.
