Γράφει ο Φάνης Φλώρος, συντάκτης του Liverpool.gr.
Λίγες ώρες πριν από τη σέντρα στο Anfield, σχηματιζόταν ουρά κοντά στην παμπ King Harry. Οι σειρές από σπίτια γύρω από το γήπεδο έχουν διακοσμηθεί με τοιχογραφίες που τιμούν ήρωες της Liverpool, παλιούς και σύγχρονους. Στη γωνία όπου η Blessington Road συναντά την Anfield Road, το αφιέρωμα στον Mohamed Salah τραβούσε ιδιαίτερα μεγάλο ενδιαφέρον.
Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό έργο του τοπικού καλλιτέχνη John Culshaw, που απεικονίζει τους πανηγυρισμούς του Salah μετά από δύο από τα 250 γκολ που έχει σημειώσει με τη φανέλα της Liverpool.
Στο ένα, με τα χέρια ανοιχτά, ακολουθεί το έξυπνο «τσίπ» που πέτυχε στον επαναληπτικό προημιτελικό του Champions League απέναντι στη Manchester City το 2018. Στο άλλο, τον βλέπει κανείς να απομακρύνεται μέσα σε κόκκινο καπνό μετά από ένα αξέχαστο γκολ σε ντέρμπι του Merseyside στο Goodison Park το 2021.
Τι απίστευτος παίκτης υπήρξε ο Salah για τη Liverpool. «Ένας θρύλος», είπε ο Donal Cheape, από το Δουβλίνο, ένας από τους φιλάθλους που είχαν συγκεντρωθεί δίπλα στην τοιχογραφία. «Είναι ένας από τους σπουδαιότερους παίκτες στην ιστορία του συλλόγου».
Και είναι. Υπάρχει κάτι βαθιά γοητευτικό στην ιστορία ενός αγοριού από ένα μικρό χωριό της αγροτικής Αιγύπτου, που αψήφησε τις πιθανότητες όχι μόνο για να φτάσει στην Premier League, αλλά και για να αφήσει, μέσα από τη λάμψη του, ένα τόσο τεράστιο αποτύπωμα σε έναν σύλλογο με την πλούσια ιστορία και την παγκόσμια απήχηση της Liverpool.
Σε ένα άθλημα όπου πλέον πολλά μοιάζουν καθαρά συναλλακτικά, αυτή υπήρξε μία από εκείνες τις σχέσεις που δείχνουν ιδανικές: ο σωστός παίκτης, στον σωστό σύλλογο, τη σωστή στιγμή.
Όμως, όσο εύκολα οι φίλαθλοι μπορούν να αγαπήσουν έναν παίκτη, η σχέση μεταξύ ενός συλλόγου και ενός ποδοσφαιριστή είναι συχνά πιο σύνθετη — ιδιαίτερα όσο περνούν τα χρόνια και το επίπεδο απόδοσης αρχίζει να φθίνει.
Κάτι τέτοιο θυμίζουν και ορισμένοι από τους παίκτες που έχουν «ηρωοποιηθεί» στις τοιχογραφίες γύρω από το Anfield: το στάτους του Robbie Fowler ως «God» στα μάτια συμπαικτών και φιλάθλων δεν υιοθετήθηκε ποτέ από τον τότε προπονητή του συλλόγου, Gerard Houllier, ο οποίος τον πούλησε στη Leeds United· ο Steven Gerrard, έχοντας παλέψει με την ιδέα της αποχώρησης νωρίτερα στην καριέρα του, κατέληξε να νιώθει ότι ο σύλλογος δεν τον ήθελε πλέον όταν μπήκε στα μέσα της τέταρτης δεκαετίας της ζωής του· ακόμη και ο πρώην συμπαίκτης του Salah, Roberto Firmino, του οποίου το χαμογελαστό πρόσωπο κοσμεί ένα σπίτι λίγο πιο κάτω στην Anfield Road, έχει δηλώσει ότι ένιωθε «μπερδεμένος» και «παραγκωνισμένος» πριν επιβεβαιωθεί η αποχώρησή του το 2023.
Στην Sybil Road, δύο δρόμους μακριά από το Anfield, υπάρχει μια τοιχογραφία αφιερωμένη στους Roger Hunt και Ian St John, δύο κορυφαίους επιθετικούς από τις πρωταθλήτριες ομάδες του Bill Shankly τη δεκαετία του 1960. Ο Hunt, ένας από τους μόλις δύο παίκτες που έχουν σκοράρει περισσότερα γκολ από τον Salah για τη Liverpool, ήταν συντετριμμένος όταν έχασε τη θέση του βασικού και πουλήθηκε αιφνιδίως στη Bolton Wanderers. Ο St John, βασικό στέλεχος του Shankly για σχεδόν μία δεκαετία, κατάλαβε ότι η θητεία του στη Liverpool έφτανε στο τέλος της όταν, έκπληκτος που του δόθηκε μια μικρόσωμη γαλοπούλα τα Χριστούγεννα, ενημερώθηκε από τον γραμματέα του συλλόγου ότι οι «καλοθρεμμένες» είχαν κρατηθεί για τους παίκτες της πρώτης ομάδας.
Βρίσκεται άραγε τώρα ο Salah σε αυτό το στάδιο της καριέρας του στη Liverpool, στο στάδιο της «μικρής γαλοπούλας»; Αυτή την εντύπωση έδωσε το περασμένο Σάββατο, όταν ανακοινώθηκε ως αναπληρωματικός για τρίτο συνεχόμενο αγώνα Premier League, κατηγορώντας τον σύλλογο ότι τον «έριξε κάτω από το λεωφορείο» και δηλώνοντας ότι η σχέση του με τον προπονητή Arne Slot έμοιαζε να έχει τελειώσει.
Ήταν ένα συγκλονιστικό ξέσπασμα που προκάλεσε διχασμό στη βάση φιλάθλων της Liverpool, όχι όμως και στην ιεραρχία του συλλόγου, όπου η στάση απέναντι στο περιστατικό ήταν ξεκάθαρα αρνητική.
Ο Slot απάντησε αφήνοντας τον Salah εκτός αποστολής για τον εκτός έδρας αγώνα της Champions League απέναντι στην Inter στο Μιλάνο, στην Ιταλία, την Τρίτη — παιχνίδι το οποίο η Liverpool κέρδισε με 1-0. Σε εκείνο το σημείο, με τις εντάσεις να βρίσκονται στο αποκορύφωμά τους, ήταν απολύτως πιθανό ο επιθετικός, που επρόκειτο να αποχωρήσει για υποχρεώσεις στο Africa Cup of Nations (AFCON) με την Egypt έως τον Ιανουάριο, να είχε δώσει το τελευταίο του παιχνίδι με τον σύλλογο.
Κι όμως, εκεί ήμασταν το απόγευμα του Σαββάτου, με τον Salah όχι απλώς πίσω στην αποστολή μετά τις ξεκαθαριστικές συζητήσεις της προηγούμενης ημέρας, αλλά να καλείται από τον πάγκο μόλις στο 26ο λεπτό, έπειτα από τον τραυματισμό του αμυντικού Joe Gomez.
Με δεδομένα όλα τα πιθανά σενάρια γύρω από τον Salah που είχαν συζητηθεί νωρίτερα στην αίθουσα Τύπου — από το να έρθει από τον πάγκο για να σκοράρει ένα καθυστερημένο γκολ, μέχρι να περιοριστεί σε μια σύντομη εμφάνιση στο τέλος ή να μείνει καθηλωμένος στον πάγκο καθ’ όλη τη διάρκεια — μια τόσο πρόωρη είσοδος στο παιχνίδι, με τη Liverpool ήδη μπροστά στο σκορ απέναντι στη Brighton & Hove Albion χάρη στο γκολ του Hugo Ekitike στο πρώτο λεπτό, έμοιαζε μάλλον λιγότερο δραματική.
Αυτό που επέτρεψε, σε όλους μας — ίσως περισσότερο απ’ όλους στον Slot — ήταν μια εκτεταμένη ευκαιρία να διαπιστωθεί αν ο Salah μπορούσε να προσαρμοστεί, τακτικά, σωματικά και ίσως κυρίως ψυχολογικά, στις απαιτήσεις αυτής της νέας πραγματικότητας.
Για μεγάλο μέρος της τελευταίας δεκαετίας, αρχικά υπό τον Jurgen Klopp και πέρσι υπό τον νέο προπονητή Slot, μεγάλο κομμάτι της επιθετικής λειτουργίας της Liverpool βασιζόταν σε μια υπερδημιουργική συνεργασία στη δεξιά πλευρά, με τον Trent Alexander-Arnold στο άκρο της άμυνας και τον Salah να συγκλίνει από τα άκρα. Με τον Alexander-Arnold πλέον παίκτη της Real Madrid και τον Salah στα 33 του χρόνια, αναγνωρίστηκε το καλοκαίρι ότι η Liverpool έπρεπε να διαφοροποιήσει τον τρόπο με τον οποίο δημιουργεί και τελειώνει τις φάσεις της — εξ ου και οι αποκτήσεις τριών επιθετικών κορυφαίου επιπέδου, και εξαιρετικά ακριβών: των Florian Wirtz, Alexander Isak και Ekitike.
Η σεζόν μέχρι στιγμής είναι δύσκολη, τόσο για τους νεοαποκτηθέντες όσο και σχεδόν για όλους στο Anfield. Όμως, ενώ ο Salah δείχνει να τον βαραίνει το πέρασμα του χρόνου, ο Wirtz να δυσκολεύεται με την έντονη σωματικότητα της Premier League και ο Isak με σχεδόν κάθε πτυχή της ζωής ως ποδοσφαιριστής αξίας 125 εκατ. λιρών, ο Ekitike έχει αποτελέσει μια σπάνια πηγή αισιοδοξίας και χαράς.
Δεν είναι μόνο οι αριθμοί του Ekitike που εντυπωσιάζουν — επτά γκολ στην Premier League, συν από ένα σε Champions League, Carabao Cup και Community Shield. Είναι και η ταχύτητα, η ρευστότητα της κίνησής του και η αποτελεσματικότητα στο τελείωμα των φάσεων που προσφέρουν ενθάρρυνση, ιδίως σε αντίθεση με τα προβλήματα του Isak.
Όσο κι αν το βλέμμα ήταν στραμμένο στον Salah το απόγευμα του Σαββάτου, αυτό έμοιαζε περισσότερο με συμπληρωματικό ρόλο. Από το ξεκίνημα κιόλας απέναντι στη Brighton, ο Ekitike ήταν ο πρωταγωνιστής, καρφώνοντας την μπάλα στο «παραθυράκι» της εστίας του Bart Verbruggen μέσα σε 60 δευτερόλεπτα και ηγούμενος της γραμμής κρούσης με το στυλ και τη ζωντάνια που έχουν λείψει συχνά από την επιθετική λειτουργία της Liverpool φέτος. Είχε πετύχει δύο γκολ στη Leeds το προηγούμενο Σάββατο και άλλα δύο εδώ, με το καθένα να αναδεικνύει διαφορετικές πτυχές του ρεπερτορίου του.
Και όταν έχεις, στον Ekitike, έναν διαφορετικού τύπου κεντρικό επιθετικό — διαφορετικό από τον Firmino, διαφορετικό από τον Darwin Nunez, διαφορετικό από τον αείμνηστο Diogo Jota — τότε αλλάζει και η δυναμική της επιθετικής γραμμής. Ο Wirtz δείχνει ολοένα και περισσότερο να «κουμπώνει» στο μήκος κύματος του Γάλλου, όμως μένει να φανεί αν ο Salah, σε αυτό το στάδιο της καριέρας του, έχει την ενέργεια ή και τη διάθεση να προσαρμοστεί σε ένα σύστημα που είναι χτισμένο γύρω από την εξυπηρέτηση ενός καθαρού φορ, αντί να μεγιστοποιεί τις δικές του — τεράστιες μεν, αλλά φθίνουσες — δυνατότητες.
Ο Salah δούλεψε σκληρά το Σάββατο. Σε μία αντεπίθεση της Brighton στο πρώτο ημίχρονο, γύρισε πίσω ταχύτερα από κάθε άλλον συμπαίκτη του, έστω κι αν η σέντρα που ακολούθησε ήταν κακή. Παρ’ όλα αυτά, τόσο ο Dominik Szoboszlai όσο και στη συνέχεια ο Curtis Jones, οι οποίοι αγωνίστηκαν κατά διαστήματα στο δεξί άκρο της άμυνας μετά τον τραυματισμό του Gomez, βρέθηκαν υπό πίεση σε αρκετές φάσεις, καθώς οι φιλοξενούμενοι ανέβασαν ρυθμό στο δεύτερο ημίχρονο. Είναι δύσκολο να καταλογιστεί ευθύνη στον Salah, όμως αναμφίβολα ήταν η πιο ευάλωτη εικόνα της δεξιάς πλευράς της Liverpool από τότε που είχε μείνει εκτός, τέσσερα παιχνίδια νωρίτερα.
Παρόλα αυτά, ο Slot έμεινε ικανοποιημένος από τη συνεισφορά του Salah στη νίκη με 2-0. Αυτή περιλάμβανε την ασίστ για το δεύτερο γκολ του Ekitike από κόρνερ στο 60ό λεπτό, αρκετές ευκαιρίες που δημιούργησε για τους συμπαίκτες του, καθώς και μία φάση που δεν κατάφερε να ολοκληρώσει, όταν τον «βρήκε» ο αναπληρωματικός Federico Chiesa στις καθυστερήσεις.
Παρά όλη τη συζήτηση γύρω από τα αμυντικά προβλήματα της φετινής σεζόν, ο Slot δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ο Salah είχε αγωνιστεί «όπως πιστεύω ότι κάθε φίλαθλος — συμπεριλαμβανομένου και εμού — θα ήθελε να τον δει σήμερα». «Ήταν απειλή», είπε ο προπονητής. «Και αυτό είναι πολύ σημαντικό, γιατί όταν παίζεις με επιθετικούς, περιμένεις να αποτελούν απειλή για τον αντίπαλο».
Οι εικόνες στο τελευταίο σφύριγμα — με τον Salah να μένει στο γήπεδο πολύ περισσότερο απ’ ό,τι συνήθως για να χειροκροτήσει τους φιλάθλους και τις τέσσερις εξέδρες, οι οποίοι ανταπέδωσαν — έμοιαζαν με αποχαιρετισμό. Ήταν όμως πράγματι το τέλος της διαδρομής; Ή μήπως επρόκειτο περισσότερο για μια αναγνώριση της συνεχιζόμενης αβεβαιότητας, λίγο πριν αναχωρήσει για υποχρεώσεις στο AFCON; Έμοιαζε περισσότερο με το δεύτερο.
Ο Slot δήλωσε ότι περιμένει τον Salah να επιστρέψει τον Ιανουάριο μετά το τουρνουά και ότι «δεν υπάρχει κανένα ζήτημα προς επίλυση» μετά τη συζήτησή τους την Παρασκευή, ωστόσο ορισμένες από τις απαντήσεις του ήταν λίγο πιο αμφίσημες. Αντίστοιχα, και οι αναρτήσεις του Salah στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το βράδυ του Σαββάτου, όπου μοιράστηκε το βίντεο από εκείνες τις σκηνές στο τελευταίο σφύριγμα χωρίς περαιτέρω σχόλιο.
Αυτό που είναι ξεκάθαρο είναι ότι έχουμε πλέον εισέλθει στην τελική φάση της καριέρας του Salah στη Liverpool. Είτε ο χωρισμός έρθει τις επόμενες εβδομάδες, είτε στο τέλος της φετινής σεζόν, είτε με τη λήξη του συμβολαίου του τον Ιούνιο του 2027 — ή, λιγότερο πιθανό, ακόμη αργότερα — τα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας έχουν σηματοδοτήσει μια αλλαγή στη μεταξύ τους σχέση.
Για πρώτη φορά από τότε που έφτασε στο Merseyside το καλοκαίρι του 2017, ο Salah δεν είναι στο απυρόβλητο — και αν τον εξοργίζει αυτό όσο έδειχνε το περασμένο Σαββατοκύριακο στη Leeds, τότε οι εντάσεις δεν πρόκειται απλώς να ξεχαστούν.
Ο Salah έχει αγαπήσει τα πάντα από την παρουσία του στη Liverpool αυτά τα τελευταία οκτώμισι χρόνια: όχι μόνο το να σκοράρει γκολ και να κατακτά τρόπαια, αλλά και το κύρος και τη λατρεία που του χάρισαν αυτά τα επιτεύγματα. Όμως, ακόμη κι αν ο «Egyptian King» κάθισε σε θρόνο για τις φωτογραφίες που συνόδευσαν την ανακοίνωση του νέου του συμβολαίου τον Απρίλιο, θα γνώριζε ότι κάποια στιγμή θα εμφανίζονταν νεότεροι διεκδικητές του στέμματός του και ότι το καθεστώς του θα άλλαζε.
Τίποτα δεν διαρκεί για πάντα στον αθλητισμό. Τίποτα — εκτός από τις αναμνήσεις και τις εικόνες που αφήνουν πίσω τους οι πιο πολύτιμοι παίκτες, όπως εκείνοι που έχουν ευλογηθεί με τα σπάνια χαρίσματα του Salah.
Γι’ αυτό και, παρά όλη τη συζήτηση περί «κατεστραμμένων κληρονομιών» εξαιτίας μιας τρίλεπτης συνέντευξης, η θρυλική του θέση στον σύλλογο δεν έχει τεθεί ούτε στο ελάχιστο υπό αμφισβήτηση.
Ωστόσο, αυτό το στάτους δεν προσφέρει εγγυήσεις για μια θέση στην αρχική ενδεκάδα όταν ο χρόνος αρχίζει να σε προλαβαίνει. Τότε, το ερώτημα γίνεται αν ένας παίκτης μπορεί να βρει τρόπους να συνεχίσει να αψηφά αυτόν τον πιο αμείλικτο αντίπαλο ή αν θα προσαρμοστεί αναλόγως.
Για τον Salah, όπως και για όλους στο Anfield που τον είδαν να χάνεται χθες στη φυσούνα προς τα αποδυτήρια, αυτό παραμένει το μεγάλο άγνωστο.
