Αναλύει ο Φάνης Φλώρος, συντάκτης του Liverpool.gr.
«Πάρα πολλές φορές δημιουργούμε περισσότερα απ’ όσα δεχόμαστε, όμως το τελικό αποτέλεσμα είναι, πολύ συχνά, να χάνουμε το παιχνίδι», δήλωσε ο προπονητής της Liverpool, Arne Slot, στην εκπομπή BBC Match of the Day, μετά την εντός έδρας ισοπαλία 1-1 στην Premier League απέναντι στη Sunderland, πριν από λίγο περισσότερο από μία εβδομάδα.
Ο Slot έχει δίκιο. Χρησιμοποιώντας τα αναμενόμενα τέρματα (xG) — έναν δείκτη που αξιολογεί την ποιότητα κάθε ευκαιρίας πριν εκτελεστεί το σουτ — η Liverpool έχει δημιουργήσει περισσότερες ευκαιρίες από τους αντιπάλους της σε 17 από τα 21 (81%) παιχνίδια της σε Premier League και Champions League τη φετινή σεζόν.
Σε ολόκληρη την Ευρώπη και στα πέντε κορυφαία πρωταθλήματα, μόνο τέσσερις ομάδες παρουσιάζουν υψηλότερο ποσοστό: οι Manchester City, Inter, Paris Saint-Germain και Bayern Munich. Και οι τέσσερις είτε βρίσκονται στην κορυφή των εγχώριων πρωταθλημάτων τους είτε απέχουν το πολύ δύο βαθμούς από την πρώτη θέση, την ώρα που η ομάδα του Slot βρίσκεται στη 10η θέση και απέχει 10 βαθμούς από την πρωτοπόρο της Premier League, Arsenal.
Μπορείτε να το διαπιστώσετε και στον παρακάτω πίνακα
Με μια πρώτη ματιά, λοιπόν, η Liverpool μοιάζει με μια ομάδα της οποίας τα αποτελέσματα θα έπρεπε να είναι πολύ καλύτερα. Μπορεί να αποδώσει τις δυσκολίες της απλώς στην κακή τύχη;
Η συνέχεια της δήλωσης του Slot έδωσε σημαντικό πλαίσιο, υπονοώντας κάτι βαθύτερο από την ατυχία. «Και σήμερα, πάλι, δημιουργήσαμε περισσότερα από εκείνους… όχι όμως με μεγάλη διαφορά, για να είμαστε δίκαιοι, αλλά με ένα μικρό περιθώριο», πρόσθεσε. Αυτή η επισήμανση του «μικρού περιθωρίου» ισχύει για τα περισσότερα παιχνίδια της Liverpool στην Premier League φέτος.
Στην πραγματικότητα, δημιούργησε 1.03 xG περισσότερα από τη Sunderland, μία από τις μεγαλύτερες διαφορές υπέρ της, πίσω μόνο από τη νίκη με 1-0 στην έδρα της Burnley (διαφορά 2.51 xG) και την εντός έδρας ήττα με 2-1 από τη Manchester United (1.41). Ωστόσο, σε σύγκριση με την υπόλοιπη λίγκα, αυτό το πλεονέκτημα στο xG βρίσκεται ξεκάθαρα στη… μέση του δρόμου.
Η Arsenal το έχει ξεπεράσει εννέα φορές, ενώ η δεύτερη στη βαθμολογία City το έχει κάνει οκτώ. Και το μέγεθος αυτών των διαφορών έχει σημασία: στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συχνά βλέπει κανείς οπαδούς να υποστηρίζουν ότι η ομάδα τους άξιζε τη νίκη επειδή είχε υψηλότερο xG, όμως σε κλειστά παιχνίδια αυτό μας λέει ελάχιστα για το ποιος πραγματικά άξιζε τους βαθμούς.
Για να το αποδείξει αυτό, το The Athletic εξέτασε τη διαφορά xG σε περισσότερους από 2.800 αγώνες Premier League από τη σεζόν 2018-19 και τη συνέκρινε με τα πραγματικά αποτελέσματα. Όταν η διαφορά είναι μικρότερη από το ένα, η ομάδα με το υψηλότερο xG κερδίζει μόλις στο 46% των περιπτώσεων — ποσοστό χειρότερο ακόμη κι από τις πιθανότητες ενός στριψίματος νομίσματος.
Αν περιορίσουμε ακόμη περισσότερο το περιθώριο, σε παιχνίδια όπου είναι κάτω από 0.1, τότε αυτό πρακτικά δεν μας λέει σχεδόν τίποτα, με την ομάδα που καταγράφει το υψηλότερο xG να κερδίζει μόλις δύο ποσοστιαίες μονάδες συχνότερα.
Ωστόσο, το τελευταίο γράφημα του 1ου Μέρους επιβεβαιώνει τη βασική ιδέα ότι περισσότερα xG γενικά σημαίνουν και μεγαλύτερη πιθανότητα νίκης. Χρησιμοποιώντας αυτά τα παιχνίδια της Premier League, το The Athletic μοντελοποίησε το πώς μεταβάλλεται η πιθανότητα νίκης με διαφορετικά περιθώρια xG.
Ένα χάσμα xG γύρω στο 0.6 είναι το σημείο στο οποίο μια ομάδα γίνεται πιο πιθανό να κερδίσει παρά να μην κερδίσει, όμως μόνο έξι από τα 15 παιχνίδια της Liverpool στην Premier League αυτή τη σεζόν έχουν ξεπεράσει αυτό το όριο.
Αθροίζοντας αυτές τις πιθανότητες νίκης, προκύπτουν επτά «αναμενόμενες νίκες», αριθμός που συμπίπτει με τον πραγματικό απολογισμό τους. Εφαρμόζοντας το ίδιο μοντέλο σε ολόκληρη τη λίγκα, αυτό επιβεβαιώνεται για τις περισσότερες ομάδες, με τις Aston Villa, Sunderland και Wolverhampton Wanderers να αποτελούν τις βασικές εξαιρέσεις.
Η κατάταξη του παραπάνω πίνακα ευθυγραμμίζεται σε γενικές γραμμές με εκείνη των αναμενόμενων βαθμών που παράγουν αρκετοί καθιερωμένοι πάροχοι. Αυτά τα στοιχεία βοηθούν να μπει σε πλαίσιο η κυριαρχία της Liverpool στο xG και να εξηγηθεί γιατί δεν έχει μεταφραστεί σε υψηλότερη θέση στη βαθμολογία.
Ωστόσο, και οι δύο προσεγγίσεις παραμένουν ατελείς, κάτι που ο Slot βοήθησε να γίνει ξεκάθαρο στη συνέντευξη Τύπου πριν από την ισοπαλία 3-3 με τη Leeds United το περασμένο Σάββατο. «Το xG δεν σου λέει πάντα τη σωστή ιστορία», είπε, «γιατί έχει σημασία πότε δημιουργείς αυτές τις ευκαιρίες· μετά το γκολ που δέχεσαι, τείνεις να παίζεις πιο ανοιχτά σε σύγκριση με το όταν προηγείσαι 1-0 ή 2-0».
Η Liverpool έχει περάσει το 32% των λεπτών της στην Premier League αυτή τη σεζόν κυνηγώντας το σκορ, ποσοστό υπερδιπλάσιο σε σχέση με τη City ή την Arsenal, και όπως επισημαίνει ο Slot, αυτό αλλάζει αναπόφευκτα την τακτική της προσέγγιση.
Ο παρακάτω πίνακας δείχνει πώς μεταβάλλεται η διαφορά xG κάθε ομάδας όταν βρίσκεται σε κατάσταση νίκης, ισοπαλίας ή ήττας.
Η Liverpool είναι πιο επικίνδυνη όταν κυνηγά το σκορ, με μέσο όρο καθαρών 0.6 xG ανά 90 λεπτά, όμως αυτά τα διαστήματα συνήθως εξελίσσονται σε χαοτικά παιχνίδια με συνεχείς εναλλαγές φάσεων. Η επιθετική της παραγωγή εκτοξεύεται από 1.4 σε 2.05 xG ανά 90 λεπτά όταν βρίσκεται πίσω στο σκορ, αλλά τα αμυντικά της νούμερα επιδεινώνονται, καθώς ανεβαίνουν από 0.89 σε 1.4.
Στον περιορισμένο χρόνο που έχει βρεθεί μπροστά στο σκορ, δυσκολεύεται να επιβάλει έλεγχο στο παιχνίδι, δημιουργώντας ευκαιρίες περίπου με τον ίδιο ρυθμό που δέχεται.
Την ίδια ώρα, η Aston Villa παρουσιάζει παρόμοια νούμερα με τη Liverpool όταν βρίσκεται πίσω στο σκορ, όμως διατηρεί πολύ μεγαλύτερο έλεγχο στα παιχνίδια, περιορίζοντας το xG που δέχεται σε μόλις 0.84 ανά 90 λεπτά. Αυτός ο επιπλέον έλεγχος βοηθά στο να μην μεγαλώνουν τα ελλείμματα και εξηγεί, σε κάποιο βαθμό, τους 12 βαθμούς που έχει κερδίσει από καταστάσεις όπου έχανε, σε σύγκριση με τον έναν της Liverpool (και οι δύο από επτά παιχνίδια).
Ωστόσο, ρόλο παίζει και η τύχη, καθώς η Villa έχει σκοράρει εννέα από τα 22 γκολ της εκτός περιοχής — κάτι που πιθανότατα δεν είναι βιώσιμο μακροπρόθεσμα — ενώ επτά από τις εννέα νίκες της στο πρωτάθλημα ήρθαν με διαφορά ενός γκολ. Το τυπικό της μοτίβο είναι να παίρνει προβάδισμα από προσπάθεια χαμηλού xG και στη συνέχεια να οπισθοχωρεί απορροφώντας την πίεση, γεγονός που ρίχνει τους υποκείμενους δείκτες της. Έχει ανεβάσει τα επίπεδα απόδοσής της μόνο όταν οι αντίπαλοι την υποχρεώνουν, ισοφαρίζοντας ή περνώντας μπροστά στο σκορ.
Η αποδοτικότητα της Aston Villa μπορεί να συγκριθεί με εκείνη των γειτόνων της Wolves, που βρίσκονται στην τελευταία θέση και συσσωρεύουν μεγάλο ποσοστό «νεκρών» ευκαιριών — πάνω από το ένα τρίτο του xG τους προέρχεται από καταστάσεις όπου χάνουν με δύο ή περισσότερα γκολ. Αυτό τους βοηθά να εμφανίζονται καλύτερα στους πίνακες xG, αλλά έχει περιορισμένη αξία όταν πρόκειται για τη συγκομιδή πραγματικών βαθμών.
Ακόμη και λαμβάνοντας υπόψη το πλαίσιο της κατάστασης αγώνα, η Villa δεν έχει καταγράψει διαφορά xG πάνω από το ένα σε κανένα παιχνίδι αυτή τη σεζόν, κι όμως συνεχίζει να κερδίζει οριακά τα είδη των κλειστών αγώνων που η Liverpool χάνει.
Τα επιχειρήματα της Liverpool περί ατυχίας έχουν κάποια βάση, όμως οι ομάδες που κατακτούν τίτλους συνήθως αποφεύγουν εξαρχής αυτά τα παιχνίδια-κορώνα-γράμματα, προσφέροντας εμφανίσεις τόσο ισχυρές ώστε η τύχη να παίζει δευτερεύοντα ρόλο και όχι να αποτελεί μέρος του βασικού «πρωταγωνιστικού» καστ.
