Ο συντάκτης του Liverpool.gr, Φάνης Φλώρος, παρουσιάζει την… κατάρα των πρωταθλητών της Premier League.
Αναπόφευκτα, αυτές οι συζητήσεις συχνά καταλήγουν εκεί. Αν ξαναδείς οποιαδήποτε αποτυχημένη υπεράσπιση τίτλου αναφέραμε — την Chelsea επί Ancelotti, Mourinho και Antonio Conte∙ τη Manchester United επί David Moyes∙ τη Leicester επί Ranieri∙ τη Manchester City επί Roberto Mancini και στις δύο «μετα-τίτλου» σεζόν υπό Guardiola∙ τη Liverpool επί Jurgen Klopp και πιθανότατα ξανά τώρα υπό Arne Slot — θα βρεις άπειρες αναφορές ότι οι παίκτες έγιναν εφησυχασμένοι, χορτασμένοι από την επιτυχία και άφησαν τη συγκέντρωσή τους να πέσει.
Αλλά μπορεί πραγματικά να είναι τόσο απλό;
Ο αθλητικός ψυχολόγος Dan Abrahams, ο οποίος έχει συνεργαστεί με αρκετούς συλλόγους της Premier League, αλλά και με την επιτυχημένη ομάδα του Slot στη Feyenoord, τονίζει ότι η απώλεια κινήτρου ή έντασης είναι συνήθως μια επίπτωση, όχι η ρίζα του προβλήματος.
«Όταν ο κόσμος λέει, ‘Έχουν χάσει τη συγκέντρωσή τους, δεν το θέλουν’, αυτό μπορεί να ισχύει», λέει. «Αλλά η εικόνα είναι σχεδόν πάντα πολύ πιο περίπλοκη από αυτό. Οι ομάδες μπορεί να παρουσιάσουν πτώση για πολλούς διαφορετικούς λόγους. Ποτέ δεν είναι μόνο ένας. Ποτέ δεν είναι μόνο το κίνητρο».
«Τα αποδυτήρια μιας ποδοσφαιρικής ομάδας είναι ένα εξαιρετικά περίπλοκο περιβάλλον. Η ψυχολογία συνδέεται πάντα με άλλους παράγοντες: τακτικούς, τεχνικούς, φυσικούς. Μπορεί να είναι θέμα στασιμότητας, μπορεί να είναι τραυματισμοί, μπορεί να είναι νέοι παίκτες που δεν «κουμπώνουν», ή το ότι οι αντίπαλοι καταλαβαίνουν πώς να παίξουν εναντίον σου. Όλα αυτά μπορούν να προκαλέσουν μια σειρά αρνητικών αποτελεσμάτων».
«Στην ψυχολογία μιλάμε για συναισθηματική μετάδοση. Χάνεις δύο-τρία παιχνίδια και ξαφνικά εμφανίζεται ο εξωτερικός θόρυβος, ο οποίος μπορεί να έχει αρνητική συναισθηματική επίδραση στο γκρουπ. Η αίσθηση στον χώρο αλλάζει, το περιβάλλον αλλάζει, η κουλτούρα της νίκης αλλάζει. Μπορεί να εμφανιστεί ένταση μεταξύ προπονητή και παικτών, ένταση μεταξύ παικτών, αστέρια που νιώθουν δυσαρεστημένα. Όλα αυτά επηρεάζουν αυτά που κάνουν καθημερινά στην προπόνηση, και αυτό με τη σειρά του επηρεάζει την απόδοση στο παιχνίδι».
Και εδώ είναι που η προπονητική στο ποδόσφαιρο καταλήγει… στην πραγματική διαχείριση ανθρώπων.
Οι προπονητές συχνά δέχονται κριτική για τις επιλογές ενδεκάδας ή για αλλαγές που δεν αποδίδουν, αλλά αυτά τα «μικροζητήματα» μπορούν να χάσουν κάθε σημασία όταν, σε μακροεπίπεδο, το περιβάλλον γύρω από την ομάδα έχει επιδεινωθεί δραματικά.
Όσο μεγάλη κι αν είναι η προσοχή στο να βρεθεί η σωστή τακτική φόρμουλα — είτε το επίκεντρο είναι ο Slot τώρα, είτε ο Guardiola πέρσι, είτε ο Conte, ο Mourinho και άλλοι στο παρελθόν — η χημεία που μετράει περισσότερο είναι αυτή του περιβάλλοντος της ομάδας, όπως το περιγράφει ο Abrahams.
Όταν όλοι κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση, σχεδόν δεν υπάρχει λάθος ενδεκάδα.
Όταν όμως εγκαθίσταται η αρνητικότητα και οι περισσότεροι παίκτες αποδίδουν κάτω από το επίπεδό τους, τότε μοιάζει σαν να μην υπάρχει η «σωστή» ενδεκάδα.
Η κουλτούρα νίκης είναι εύκολο να αναγνωριστεί, αλλά εξαιρετικά δύσκολο να χτιστεί.
Κι όταν χαθεί, μπορεί να γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να επανέλθει.
Και σε ακραίες περιπτώσεις, ίσως πιο χαρακτηριστικά σε αυτό που ο Conte αποκάλεσε υποτιμητικά «η σεζόν του Mourinho» στην Chelsea, τα πράγματα μπορούν να πάρουν τη μορφή χιονοστιβάδας.
Δεν υπάρχει μια ενιαία, απόλυτη εξήγηση για το γιατί οι υπερασπίσεις τίτλου εκτροχιάζονται. Υπήρχαν ομοιότητες στις μετα-τίτλου καταρρεύσεις της Chelsea το 2015-16 και το 2017-18 — ένας προπονητής (πρώτα ο Mourinho, μετά ο Conte) δυσαρεστημένος από αυτό που θεωρούσε εφησυχασμό στη θερινή μεταγραφική ενίσχυση, κάτι που δημιούργησε απογοήτευση και ακολούθως ένταση με τη διοίκηση και κατόπιν με τα αποδυτήρια.
Όμως υπήρχαν και σημαντικές διαφορές στη φύση των προβλημάτων που παρουσίασαν εντός γηπέδου.
Η κάμψη της Manchester City την περασμένη σεζόν έμοιαζε περισσότερο με περίπτωση burnout — ο Guardiola και η ομάδα του έδειχναν να ξεμένουν από ιδέες και ενέργεια μετά από τέσσερα συνεχόμενα πρωταθλήματα. Υπήρχαν επίσης σημάδια εφησυχασμού στο γεγονός ότι δεν ανανέωσαν εγκαίρως έναν γηρασμένο κορμό το καλοκαίρι του 2024 — κάτι που προσπάθησαν να διορθώσουν στη συνέχεια με μια ριζική αναδόμηση της ομάδας, δαπανώντας μεγάλα ποσά στα δύο τελευταία μεταγραφικά παράθυρα.
Ακόμη και όταν ο Guardiola πάλευε να βρει λύσεις τον περσινό χειμώνα, ή όταν η Liverpool του Klopp έχασε τον δρόμο της λόγω της αμυντικής κρίσης τραυματισμών στις αρχές του 2021, ποτέ δεν έμοιαζε με τις σεζόν της Chelsea υπό Mourinho και Conte.
Δεν υπήρξε ποτέ η αίσθηση ότι ο προπονητής είχε «χάσει τα αποδυτήρια» ή — όπως συνέβη με τον Ancelotti στην Chelsea το 2010-11 — ότι είχε χάσει την υποστήριξη του ιδιοκτήτη.
Συνεχίζεται…
