Γράφει ο Αλέξανδρος Μωρέλλας, δημοσιογράφος, χομπίστας αναλυτής της Premier League & μέλος της Πανελλήνιας Λέσχης Φίλων Liverpool.
Αν δεν ήταν τόσο μεγάλος, ένας εναλλακτικός τίτλος στο παρόν άρθρο θα ήταν «Η Μεγάλη Μετατόπιση: Από το “We Create Stars” στο “We Buy Stars” και γιατί η Liverpool δεν είναι φτιαγμένη για αυτό». Από την εποχή της FSG, αλλά και πιο πριν, η Liverpool είχε χτίσει μια μοναδική ταυτότητα στο σύγχρονο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο που έμοιαζε το tagline της, παράλληλο και εναρμονισμένο με το YNWA: δεν κυνηγούσε τους «έτοιμους» σταρ. Τους δημιουργούσε. Αυτό ήταν το DNA της. Συμβατό με τις αξίες της, την ποδοσφαιρική της ηθική και το κοινωνικό χαρακτηριστικό του κόσμου που την ακολουθούσε μέχρι σήμερα. Η Liverpool είναι μια ομάδα του λαού, όχι των stars και των εκατομμυρίων. Αυτό το πρότυπο, παρά τα προβλήματα που είχε, γνώρισε σημαντική άνθιση ειδικά την περίοδο που στο τιμόνι βρισκόταν ο Klopp και έφερε σχεδόν κάθε τίτλο που μπορούσε να διεκδικήσει η Liverpool. Μια συνταγή συγκρατημένης αγωνιστικής επιτυχίας, αλλά έντονα αντισυμβατική και σχεδόν επαναστατική όπως ταιριάζει στο Γαλατικό χωριό των Scousers. Αυτή η συνταγή μοιάζει να εγκαταλείφθηκε το περασμένο καλοκαίρι, να αποκτήθηκαν διαφορετικά συστατικά, που ωστόσο όχι απλώς δεν έχουν δέσει μεταξύ τους, για να συνθέσουν ένα εύγεστο πιάτο, αλλά κινδυνεύουν να απειλήσουν ολόκληρο τον οργανισμό των Κόκκινων δηλητηριάζοντας τις σταθερές του.
Η Liverpool ήταν η ομάδα που έφτιαχνε σταρ -δεν τους αγόραζε
Σε ένα καλοκαίρι η Liverpool αποφάσισε πως αντί για τη γνωστή της συνταγή «φτιάχνουμε παίκτες», έβαλε στο τσουκάλι συστατικά ακολουθώντας τη συνταγή του «αγοράζουμε ό,τι ακριβότερο κυκλοφορεί στην πιάτσα και τα εξώφυλλα». Το αποτέλεσμα ήταν μια ομάδα που μοιάζει να φόρεσε το κουστούμι της Real Madrid, χωρίς να έχει ούτε το σώμα, ούτε τη ραπτομηχανή, ούτε το manual χρήσης των Μαδριλένων. Εκεί που κάποτε ψάχναμε για έναν Robertson στα υπόγεια της Hull και κάναμε τον Salah από υποτιμημένο εξτρέμ σε παγκόσμιο τρόμο, από εκεί που αποκτούσαμε τον άοσμο Wijnaldoum και τον άγνωστο Firmino, και τους μεταμορφώναμε σε «σκυλιά του ποδοσφαιρικού πολέμου», τώρα παρασυρθήκαμε από τα πρωτοσέλιδα, το social hype και φαντασιώσεις Galácticos, πληρώνοντας εκατομμύρια για τους Isak, Wirtz, Ekitike λες και θέλαμε να αγοράσουμε έτοιμη δόξα με courier. Το πρόβλημα δεν είναι τα παιδιά -παικταράδες είναι. Το πρόβλημα είναι ότι η Liverpool ξέχασε ότι δεν είναι φτιαγμένη για να αγοράζει λάμψη. Eίναι φτιαγμένη για να τη δημιουργεί. Και όταν ντύνεσαι Μαδριλένος χωρίς την υποδομή της Μαδρίτης, καταλήγεις να περπατάς με το κουστούμι στραβό, να σου πέφτει το παντελόνι σε κάθε βήμα, και να αναρωτιέσαι γιατί ο Slot μοιάζει κάθε εβδομάδα σαν άνθρωπος που προσπαθεί να διαβάσει manual στα κινέζικα. Γιατί, πολύ απλά, άλλαξες ταυτότητα χωρίς να αλλάξεις τον τρόπο που τη στηρίζεις. Και η Liverpool χωρίς ταυτότητα, δεν είναι Liverpool -είναι μια ακριβή απομίμηση κάποιου άλλου.
Γιατί διαφέραμε – και καλά κάναμε – από τη Real.
H Liverpool δεν κυνηγούσε celebrity signings. Κυνηγούσε fit signings. Και αυτό δημιουργούσε ισχυρή ταυτότητα, έκανε το κοινό να ταυτίζεται, έδινε αγωνιστική σταθερότητα, παρήγαγε υπεραξία (αγόραζες 40, γινόταν 120) και φυσικά κρατούσε ισορροπημένα τα αποδυτήρια. Το περιβόητο Moneyball μοντέλο υπαγόρευε ότι αν ένας παίκτης έχει hype, είναι ήδη υπερκοστολογημένος και εμείς δεν αγοράζουμε υπεραξία, την παράγουμε. Ναι, το μοντέλο λειτουργίας είχε και προβλήματα, εγώ τα έχω αναδείξει πολύ έντονα, καθώς έμεναν ακάλυπτα κενά που αν τα είχαμε καλύψει θα είχαμε φτιάξει δυναστεία. Αλλά ως μοντέλο ήταν βιώσιμο και επιτυχημένο.
Αυτό ήταν το θεμέλιο της Liverpool και αυτό κατέρρευσε το περασμένο καλοκαίρι. Η Liverpool έκανε το ακριβώς αντίθετο απ’ ό,τι την έκανε μεγάλη τα τελευταία χρόνια. Κυνήγησε παίκτες που ήδη ήταν μεγάλα πρωτοσέλιδα, πρωταγωνίστησε σε sagas και έσκασε €145.00 εκατομμύρια για τον Isak, €125.00 για τον Wirtz και €95.00 για τον Ekitike, χωρίς ωστόσο, να έχει ξεκάθαρο πλάνο αξιοποίησης και στήριξής τους και αυτό είναι το μεγαλύτερο λάθος. Ο Isak είναι παικταράς. Ο Wirtz διαμάντι. Ο Εkitike ταλεντάρα. Δεν είναι κακοί παίκτες, κάθε άλλο. Το λάθος έγκειται στο ότι η Liverpool δεν είχε τρόπο να τους ενσωματώσει. Δεν έχει σύστημα απόδοσης ρόλων τύπου Real, αλλά και σύστημα αποκόμισης κέρδους τύπου Real. Στη Real ο νέος παίκτης ξέρει το status του, ξέρει πού παίζει, ξέρει πότε παίζει, ενώ διαχρονικά υπάρχουν core midfielders που τον στηρίζουν και αλλάζουν γενιές (π.χ. Modrić–Kroos, Valverde–Camavinga–Tchouameni). Στη Real επίσης, με την έμπειρη πια στην Galácticos λογική marketing, τα εκατοντάδες fan clubs ανά τον κόσμο και τα φιλικά διακείμενα μέσα ενημέρωσης, το κάθε απόκτημα κάνει γρήγορα το break even του. Αλλά και αν η μεταγραφή πατώσει, έχει το (διαπλεκόμενα φουσκωμένο) πορτοφόλι να αναπληρώσει το κενό αγοράζοντας άλλο star (βλέπε Mbappe που διαδέχθηκε τον τουρίστα της Μαδρίτης Eden Ηazard). Εδώ το καλοκαίρι η Liverpool έκανε τη μεταγραφή της δεκαετίας και οι φίλαθλοι έκραζαν για την απουσία φαντασίας στο βίντεο της ανακοίνωσής της. Εμείς πουλάμε community, solidarity, fair-play, Bill Shankly και YNWA, δεν είμαστε μαθημένοι στα αστραφτερά αμπαλάζ.
Επικοινωνιακά, αλλά και αγωνιστικά η Liverpool πήρε stars με overlapping θέσεις (Isak–Ekitike, Wirtz–Szoboszlai), δεν είχε ηγετικές προσωπικότητες στα αποδυτήρια να τους προσγειώσει και να τους ενσωματώσει, δεν είχε αγωνιστικό σύστημα έτοιμο και προσαρμοσμένο στα profile τους, άλλαξε τεχνικό διευθυντή και αγωνιστικό μοντέλο ταυτόχρονα. Και τι βλέπουμε; Αστάθεια, overlaps σε θέσεις, παίκτες που δεν ξέρουν τον ρόλο τους, έναν Slot που κάνει ακόμα πειράματα, μια άμυνα εκτεθειμένη, μια μεσαία γραμμή γυμνή και μια επιθετική ανάπτυξη αλλοπρόσαλλη. Ένα ρόστερ πανάκριβο, αλλά άναρχο. Μια Galácticos χωρίς νεύρο και φιλοδοξία να πετύχει.
Η Liverpool δεν πελαγοδρομεί επειδή αγόρασε σταρ.
Στο «Κόκκινο Καφενείο» τον περασμένο Ιούλιο είχα γράψει για την αλλαγή μεταγραφικής πολιτικής: «Η τρομερή οικονομική και αγωνιστική επιτυχία της περασμένης σεζόν όπου η Liverpool του Slot σάρωσε σε Αγγλία και Ευρώπη (για το πρώτο μέρος) με 0 μεταγραφές ήταν ο πιο καθοριστικός παράγοντας της φετινής μεταμόρφωσης και της εγκατάλειψης της στρατηγικής της μιζέριας. Από τις δύο διοργανώσεις εισέρρευσαν περισσότερα από £300 εκατομμύρια δίχως να έχει επιβαρυνθεί ο ετήσιος προϋπολογισμός ούτε λίρα.» Ναι, η στρατηγική «3 το λάδι, 3 το ξύδι» ήταν πολιτική της μιζέριας γιατί οδήγησε τον Klopp σε μαγικά κόλπα, βλέπαμε πρωτοφανή πράγματα με παίκτες να μπαλώνουν θέσεις που δεν ξέρουν και βιώσαμε ήττες και αρνητικά ρεκόρ αξεπέραστα. Ωστόσο, η άλλη πλευρά του νομίσματος λέει ότι έγιναν και επενδύσεις, η Liverpool έφερε στο λιμάνι δύο ακριβά πολυεργαλεία (που δεν ήταν star) τον Van Dijk και τον Alisson, και γνώρισε ιστορικές επιτυχίες, με κορυφαίες την κατάκτηση 2 φορές της Premier League και 1 του Champions League. Η μεγαλύτερη επιτυχία όμως ήταν η αναβίωση και η διάχυση της παραδοσιακής φιλοσοφίας της Liverpool, η οποία την έκανε έναν ποδοσφαιρικό γίγαντα μοναδικό στον πλανήτη. Η Liverpool σήμερα δεν πελαγοδρομεί επειδή πήρε σταρς, αλλά γιατί δεν έχει χτίσει το σύστημα, τον χαρακτήρα και τη ραχοκοκαλιά που μπορούν να τους σηκώσουν. Δεν είναι στο DNA της. Τον σταρ άλλωστε δεν τον αφήνεις ευκολα στον πάγκο, όπως άφησε ο Klopp τον Fabinho μέχρι να στρώσει. Είσαι καταδικασμένος να τον βάζεις ενδεκάδα και κάνεις προσευχές να πιάσει γρήγορα.
Το καλοκαίρι που πέρασε, λοιπόν, δεν ήταν απλώς ένα μεταγραφικό στραβοπάτημα, ήταν μια απώλεια προσανατολισμού: λάθος φιλοσοφίας, λάθος ταυτότητας, λάθος κατεύθυνσης. Μια απόπειρα ο σύλλογος να γίνει κάτι που δεν είναι -και ούτε χρειάζεται να γίνει. Γιατί η Liverpool δεν χρειαζόταν ποτέ να μιμηθεί τη Real για να νιώσει μεγάλη. Ήταν μεγάλη ακριβώς επειδή ήταν… Liverpool. Και όταν το ξεχνάς αυτό, καμία μεταγραφή εκατομμυρίων δεν μπορεί να σου το θυμίσει.
